توبه شيخ صدوق در معانى الاخبار تعريفى از امام صادق ( ع ) در باب توبهء نصوح ، در نهايت سادگى ، دقّت و روشنى روايت مىكند كه حضرت فرمودند : « توبهء نصوح آن است كه باطن شخص مثل ظاهرش و از آن بهتر باشد . » با اندك تفاوتى همچنين روايت مىكند : « احمد بن هلال گفت : از امام صادق ( ع ) پرسيدم توبهء نصوح چيست ؟ برايم نوشت : باطن مثل ظاهر و بهتر از آن باشد . » در اين دو سخن ابهام وجود دارد ، كه به وضوح و روشنى ناشى از آن برمىگردد . مراد از ظاهر در اين دو سخن آن نيست كه براى مردم ظاهر مىشود و يا از آنها پنهان مىماند ، چون توبه شأن ويژهء آدمى است و عهدى است تازه و نوين بين او و خالقش و نمىتوانيم بگوييم كه انسان براى پروردگارش چيزى را ظاهر مىسازد و چيزى را از او پنهان مىدارد ؛ چون هيچ چيز در آسمان و زمين از او پنهان نمىماند ، پس معناى ظاهر و باطن در اين‌جا همان انسان توبه‌كننده است . ظاهر او رفتار و افعال اوست و باطن او ، نيّت ، تصوّرات و باورهاى وى . توبهء نصوح بالاترين مرتبه در مراتب توبه است كه آدمى در آن پراكندگى ذات خود را مىبيند و بين آنها وحدت برقرار مىسازد و نه به گناه مىپردازد و نه به آن مىانديشد ؛ و بعد از اين ، گفتار و كردارش با هم متفاوت نمىگردد و اعمال او به تصورش باز مىگردد ؛ و تنها به نيّت خود عمل مىكند و نمىتواند جز اين كارى كند ؛ و عمل او عقيدهء او در باطن اوست ؛ و باطن او هم ظاهر او ، و ظاهر او باطن او مىگردد .